REKLAMA
,
Górka jak Akropol
FacebookTwitterEmailFacebook MessengerLinkedInPrint

Co kryje „Wysoka Górka”, a co znaleziono w katakumbach chełmskiej bazyliki? Tłumy chełmian przyszły w Noc Kultury, by się tego dowiedzieć z pierwszej ręki, czyli od prowadzących badania archeologów.

Reklama

Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny w ramach Nocy Kultury (26.08.2017) była gospodarzem spotkania z prof. dr hab. Andrzejem Buko (drugi od prawej) oraz Stanisławem Gołubem (pierwszy z prawej) – archeologami, którzy od wielu lat prowadzą badania na jej terenie.

Górka pełna niespodzianek

Prof. Buko z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie, kierownik prac badawczych, opowiedział o wynikach badań prowadzonych na „Wysokiej Górce”.  Badacze początkowo zakładali, że ziemia kryje jedną budowlę. Tymczasem w trakcie wykopalisk – ku zaskoczeniu wszystkich – okazało się, że XIII-wieczni budowniczowie wznieśli najpierw monumentalną kamienną platformę, a dopiero na niej cały zespół budowli kamiennych i kamienno-ceglanych. Dominującym elementem była wieża mieszkalno-obronna usytuowana w centralnej części zespołu.  – Zarówno źródła pisane, jak i te z wykopalisk wskazują, że całe założenie wybudowano w pierwszej połowie XIII wieku na polecenie księcia Rusi, Daniela Romanowicza – mówił prof. Buko. – Było to gigantyczne jak na owe czasy przedsięwzięcie organizacyjne, logistyczne, architektoniczne.

Zdaniem prof. Buko najbliższych podobieństw do odkrytego w Chełmie kompleksu należy doszukiwać się na Węgrzech bądź wśród cytadel wznoszonych przez krzyżowców na Bliskim Wschodzie. Zabudowa chełmskiej twierdzy ideowo przypomina też konwentualne zamki zakonne – ale te wznoszone przez Krzyżaków na ziemiach polskich są o około dwie dekady młodsze. Tak więc „chełmski Akropol” świadczy o szerokich kontaktach księstwa halicko-wołyńskiego zarówno z Bizancjum, jak i z rzymskim Zachodem. Odkrycie jest wyjątkowe, a zespół rezydencjonalno-sakralny na chełmskiej Górce nie znajduje żadnej analogii na ziemiach polskich.
Wszystkich zainteresowanych szczegółami archeologicznych badań zachęcamy do zapoznania się z książką „Od cerkwi katedralnej króla Daniela Romanowicza do bazyliki pw. Narodzenia NMP w Chełmie„.

Prace archeologiczne nadal są prowadzone, obecnie w północnej części „Wysokiej Górki”. Wiele wskazuje na to, że Górka jeszcze nie raz zaskoczy archeologów i historyków.

Krypty odsłaniają swoje tajemnice

Stanisław Gołub – znany chełmski archeolog, przygotował wykład o aktualnych wynikach badań prowadzonych w kryptach pod bazyliką.  Ostatnio chełmian zelektryzowała informacja o odnalezieniu średniowiecznego cmentarza pod schodami na Górkę od ul. Lubelskiej oraz o odkopaniu trumny tajemniczego bogatego mężczyzny w obrębie „Wysokiej Górki”. Najnowsze odkrycia wymagają jeszcze wielu badań, by zacząć formułować wnioski i uzupełniać wiedzę o historii miasta.

Tymczasem badania krypt pod bazyliką są na tyle zaawansowane, że badacze – i oczywiście parafia NNMP – obiecują, że za rok, w okolicach odpustu, krypty zostaną udostępnione zwiedzającym.

W chełmskich katakumbach najcenniejszym odkryciem są trumny z prochami biskupów unickich. To jedyne takie miejsce w kraju. Podobne możemy zwiedzać w katedrze sandomierskiej, ale tam spoczywają biskupi tamtejszej diecezji, czyli kościoła rzymskokatolickiego. W Chełmie zaś mamy do czynienia z pochówkami unickimi.

Przy okazji, naukowcy „pozyskali” wiele niezwykle cennych zabytków związanych z liturgią, np. misternie haftowane złotymi nićmi elementy stroju. Szaty i inne odkryte przedmioty są obecnie w konserwacji i zostaną udostępnione publiczności: część z nich będzie można oglądać w chełmskim muzeum, a część w kryptach. Obecnie trwa budowa odrębnego wejścia do katakumb dla turystów.

W poszukiwaniu szczątków Daniela

Na „Wysokiej Górce”, w nietypowej, bo ceglanej krypcie odnaleziono szczątki młodego mężczyzny. Na podstawie szeregu badań genetycznych, antropologicznych, historycznych, naukowcy twierdzą stanowczo, że odnaleźli miejsce pochówku Romana – jednego z synów Daniela. Co więcej, są głęboko przekonani, że wcześniej czy później odnajdą także grób XIII-wiecznego władcy tych ziem – samego Daniela Romanowicza.

Jak to spotkanie było potrzebne, świadczy grubo ponad setka uczestników, którzy poświęcili sobotni wieczór na rozmowę o odległej przeszłości naszego miasta.

***

Fotograficzną dokumentację pracy archeologów na Górce można zobaczyć na fotosach w nowej kawiarence działającej w podcieniach lub bezpośrednio na „Wysokiej Górce”, gdzie część odkryć jest dostępna dla zwiedzających.

 

Napisz komentarz

Napisz komentarz lub odpowiedz na już istniejący

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Reklama
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Budżet (coraz mniej) obywatelski
Budżet (coraz mniej) Obywatelski
Rośnie dług Chełma
Rośnie dług Chełma
Ostrożnie na Obłońskiej!
Ostrożnie na Obłońskiej!
Katastrofa dopiero przed nami?
Katastrofa dopiero przed nami?
Wyboista droga do sprzedaży MPEC
Wyboista droga do sprzedaży MPEC
REKLAMA