REKLAMA
,
Przystanek Teatr: Teatr Żydowski na rozdrożu
FacebookTwitterEmailFacebook MessengerLinkedInPrint

Niedawno pisałam o świetnej sztuce pt.”Dybuk” w reżyserii Mai Kleczewskiej ,która wystawiona została w Teatrze Żydowskim . Przy okazji premiery o aktorach żydowskich przypomnieli sobie recenzenci teatralni , pojawiły się też pytania dotyczące charakteru i funkcji tej sceny.

Te same pytania stawia Anna Smolar w spektaklu ”Aktorzy żydowscy”, jednak w sytuacji, gdy teatr nie ma już właściwie swojej siedziby , gdyż tę na placu Grzybowskim musi opuścić do końca października. Twórcy spektaklu odwołują się do naszych stereotypowych skojarzeń- że to teatr bardzo anachroniczny , grający wyłącznie klasykę żydowską lub kabaret – głównie w jidysz, że występują tu wyłącznie aktorzy żydowskiego pochodzenia, że są oni właściwie amatorami, gdyż nie ukończyli szkół teatralnych. Te obiegowe prawdy będą w spektaklu konsekwentnie obalane.

Reklama

Początek odpowiada właściwie naszym oczekiwaniom. Odświętnie ubrani aktorzy (panowie w garniturach, panie w wieczorowych sukniach) witają widzów , zapraszają do stołu wysypanego białym piaskiem. częstują chałką i winem, obmywają ręce , zapalają świece – wydaje się ,że będziemy wspólnie świętować szabat. W pewnym momencie Jerzy Walczak zaczyna nawet modlitwę , na co niektórzy widzowie wstają, inni zaś pozostają na swoich miejscach. Nikt tak do końca nie wie, czy to dzieje się na serio. Odprawiany jest rytuał , który wychodzi naprzeciw naszym oczekiwaniom, aby za chwilę je brutalnie zburzyć.

Okazuje się,że nie będzie celebry – aktorzy zachowują się bardzo prywatnie, przedstawiają się z imienia i nazwiska i opowiadają historie z własnego życia, choć dalekie od dokumentalnej prawdy. Właściwie to tylko oni wiedzą, ile w ich wypowiedziach jest kreacji. Generalnie mówią o swoich klęskach i niepowodzeniach. Mają przeczucie , że nie rozwijają się artystycznie próbując przez lata jedną scenę z powieści Szolema Alejchema ”Dzieje Tewji Mleczarza”.Wiedzą ,że z wiadomych powodów nigdy nie zagrają Hamleta czy Lady Makbet. Jedna z aktorek spełnia wreszcie swoje marzenie i śpiewa na zakończenie tej inscenizowanej próby piosenkę po angielsku. Do tego dochodzi przekonanie , że nie są poważnie traktowani w branży. Nie ulega wątpliwości,że czują się wykluczeni. Część z nich chce uciec od tradycji, skrępowania żydowskim stereotypem. Symbolem tego jest wprowadzenie do spektaklu muzyki innej niż tradycyjna- muzyki granej na perkusji przez Dominikę Korzeniewską. Nie wszyscy jednak podzielają pogląd., że trzeba odciąć się od klasyki., Konflikt narasta, niektórzy aktorzy chcą nawet odejść z zespołu, choć nie zdają sobie sprawy z tego , że kultura żydowska jest już częścią ich samych. Nic też dziwnego, że mimo krytyki instytucji w której pracują, określają siebie jako rodzinę. Ten spór staje się też sporem o charakterze narodowościowym, , metaforą stosunków polsko- żydowskich. Spektakl można odczytywać na różnych płaszczyznach, jednak dla mnie jest to przede wszystkim rzecz o teatrze i aktorach , bo czy dzisiaj pytania o rolę teatru w społeczeństwie i funkcję aktora nie stają się szczególnie aktualne? (Odsyłam do mojego ulubionego serialu telewizyjnego ”Aktorzy”.) Nie bez związku z tematem dodam, że widzowie i organizatorzy 21. Konfrontacji na których spektakl był pokazywany , wystosowali list do Hanny Gronkiewicz -Walz i Piotra Glińskiego w sprawie sytuacji Teatru Żydowskiego. List kończy się dość nieoczywistym dla niektórych stwierdzeniem ,że dziedzictwo żydowskiego teatru to równocześnie dziedzictwo polskiego teatru publicznego. Warto o tym pamiętać!

Elżbieta Pietrzykowska

No votes yet.
Please wait...
Napisz komentarz
  • Jedno jest pewne – teatr żydowski jest elementem dziedzictwa kulturalnego Rzeczypospolitej.

    No votes yet.
    Please wait...
    • Musimy pamiętaća o różnych przejawach kultury szczególnie tej lokalnej, która przemija.

      No votes yet.
      Please wait...
  • Napisz komentarz lub odpowiedz na już istniejący

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

    *

    Reklama
    REKLAMA
    REKLAMA
    REKLAMA
    REKLAMA
    Jutro radni uchwalą budżet
    AKTUALIZACJA. Radni uchwalą budżet
    Budżet (coraz mniej) obywatelski
    Budżet (coraz mniej) Obywatelski
    Rośnie dług Chełma
    Rośnie dług Chełma
    Ostrożnie na Obłońskiej!
    Ostrożnie na Obłońskiej!
    Katastrofa dopiero przed nami?
    Katastrofa dopiero przed nami?
    REKLAMA